De zomer is nog maar een maand oud en we kunnen al volop profiteren van het zonnetje, de terrasjes en waterplezier.

Toch is voorzichtigheid geboden, want als de watertemperatuur al een tijdje boven 20°C is en er weinig wind staat, kunnen te hoge concentraties blauwalg worden gevormd uit fosfaat en stikstofrijke wateren met weinig waterplanten.

Drijflagen

Je kunt blauwalg herkennen als ze drijflagen vormen. In beginsel zie je groene bolletjes en vlokjes algen in water met een lichte visgeur. Is de drijflaag eenmaal gevormd, dan zie je een groene, bruingroene of roodbruine verfachtige laag op het water, met een zeer sterke vislucht. 

Als zo’n drijflaag ontbindt door het rottingsproces van waterplanten, dan ontstaat vaak blauw of wit schuim op het water. In een rottende drijflaag kunnen hoge concentraties gif voorkomen, die watervogels en vissen erg ziek kunnen maken met de dood tot gevolg. Risico is er ook voor koeien, schapen, paarden en ander vee die toegang hebben tot dit water. Blauwalg vormt ook een gevaar voor honden en mensen, die graag in natuurwater zwemmen.

Hoe merk je dat je een blauwalgvergiftiging hebt opgelopen?

Meestal pas 12 uur na het zwemmen, maar het kan ook veel eerder. Symptomen zijn braken, diarree, maag- en darmkrampen, hoofdpijn, huiduitslag, geïrriteerde keel, oogirritaties, oorpijn, loopneus, gezwollen lippen, trillen c.q. stuiptrekkingen, ademhalingsproblemen, spierstijfheid en verlamming. 

Zowel mens als dier kunnen deze verschijnselen krijgen en afhankelijk van de hoeveelheid opgenomen gifstoffen in ernst variëren, soms met de dood tot gevolg.

Miljarden jaren oude bacterie

Men vermoedt dat blauwalg oftewel cyanobacteriën al zo’n 2,7 miljard jaar geleden hun oorsprong kennen. Mede door deze micro-organismen werd leven mogelijk gemaakt, doordat ze een zuurstofloze atmosfeer veranderen in een zuurstofrijke. 

Blauwalgen komen van nature in kleine hoeveelheden voor in oppervlaktewateren van zowel zoet- als zoutwater, in de grond, op rotsen, takken en boomstammen. Ze zetten onder invloed van zonlicht kooldioxide en water om in koolhydraten en zuurstof (fotosynthese), net als planten. Chlorofyl is het bekendste pigment wat uit dit proces vrijkomt. 

Blauwalg voedt zich met anorganische elementen zoals nitraat en fosfaat, die met behulp van koolhydraten worden omgevormd tot organische stoffen zoals eiwitten en vetten. In normale omstandigheden vormen ze een belangrijke schakel voor het vormen van flora en fauna.

Botulisme

Overmatig veel Eendenkroos, Grote kroosvarens en andere invasieve waterplanten, waaronder de Smalle waterpest, Waterteunisbloem, Grote Watersnavel, Waterwaaier en Watercrassula kunnen bij aanhoudende warmte veel problemen veroorzaken en onder meer het waterleven in oppervlaktewateren verstikken. 

Een hardnekkig micro-organisme die dan zijn voordeel kan doen, is de botulisme bacterie (Clostridium botulinum). Deze bacterie wordt in zeven verschillende types A t/m G onderverdeeld. 

Bij de mens kunnen de types, A, B en E ziekte veroorzaken, F en G zelden. Zoogdieren zijn bevattelijk voor de types C en D. Type C veroorzaakt vooral bij vogels ziekte en type E nekt voornamelijk vissen. Visetende vogels kunnen ook vatbaar zijn voor type E. Aangezien deze variant over kan gaan op de mens, is het verstandig om water te vermijden, waar veel vis- en watervogelsterfte optreedt. 

De C-variant kan overgebracht worden op honden die van dode watervogels eten. Type A, F en G komen in Nederland sporadisch voor.

Gecontroleerd zwemwater

Alleen officieel zwemwater wordt in het zomerseizoen zeer regelmatig gecontroleerd op onder meer blauwalg, botulisme en andere verontreinigingen. Op sites als zwemwater.nl kun je de actuele stand van zaken in de gaten houden. 

Maar vaak mag of ga je niet met je dier naar drukke toeristische plekken en zoek je andere waters op, waar het lekker rustig is. Let er dan op dat het water redelijk helder is, niet stinkt, stroomt en de vegetatie er fris uit ziet zonder overdreven algenvorming of onfrisse drijflagen.

Zwemmen in twijfelachtig natuurwater

Veel honden zijn waterratten en het maakt hen vaak niet uit waar ze te water worden gelaten. Een dier met een goede weerstand wordt niet snel ziek van natuurwater van twijfelachtige kwaliteit, maar klachten zoals jeuk en rode huid kunnen wel ontstaan na het zwemmen.

Je hond bij thuiskomst goed afspoelen en regelmatig wassen met een verzorgende en huidbeschermende natuurlijke shampoo geeft vaak verlichting.

Poeh, het wordt zeer heet de aankomende week! Oververhitting en zonverbranding liggen op de loer. Toch....geniet van je dier en van de geneugten uit de natuur.



Deze informatie is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en vervangt niet het advies van een dierenarts.
Bij vragen over onze producten of de toepassingen, kun je altijd contact opnemen.